Prva domaća naučnofantastična drama
Dragutin Ilić, Posle milijon godina, Lazar Komarčić, Beograd, 2008.

U časopisu Kolo pre tačno sto dvadeset godina objavljeno je danas malo poznato delo, najznačajnije ostvarenje srpske naučne fantastike devetnaestog veka, naučnofantatsična drama Posle milijon godina Dragutina Ilića, brata daleko poznatijeg Vojislava Ilića. Ovim delom Dragutin Ilić pretekao je daleko čuvenijeg H. Dž. Velsa i njegov roman Vremeplov. Uprkos tome, drama je tek 1995. godine, sto šest godina nakon prvog objavljivanja, postavljena na repertoar Narodnog pozorišta.
Dragutin Ilić (1858-1926), rođeni Beograđanin, ceo život posvetio je pisanju i politici. Autor je obimnog spisateljskog opusa u kojem preovlađuju drame sa elementima fantastike (objavio je preko dvadeset drama), od kojih je nama najinteresantnija Posle milijon godina, objavljena 1889. godine.
Drama govori o poslednja dva čoveka na planeti koji se susreću sa rasom viših bića sa Merkura, pripadnicima Duho-sveta, novim žiteljima Zemlje. Okosnica drame je razlika između primitivnih i naprednih ljudi. Iako su daleko superiorniji i iako poseduju naučna znanja o kojima možemo samo da sanjamo, pripadnici Duho-sveta su lišeni svih emocija. Otud drama odiše crnim humorom: kad se zbog nesrećne ljubavi prema vanzemaljki Svetlani ubije mladić Danijel (a potom i njegov otac, Natan), jedini komentar pripadnika Duho-sveta je da je šteta što je samoubistvo počinio nožem jer je tako oštetio budući muzejski eksponat.
Delo je značajno zbog toga što je prva naučnofantastična, antiutopijska drama na našim, ali i svetskim prostorima. Nakon reprinta iz 1988. godine (u izdanju Narodne biblioteke Srbije) drama Posle milijon godina pojavila se, 2008. godine, kao specijalno izdanje fanzina Emitor (u izdanju Kluba ljubitelja fantastike Lazar Komarčić), ali je možete naći i u digitalnoj formi na Projektu Rastko na www.rastko.rs.

Literatura:
Zoran Živković, Enciklopedija naučne fantastike I, str. 295, Beograd 1990.
Pavle Zelić, Singidunum Weekly, br. 62, str. 35, Beograd, 16-22. januar 2009.
http://www.lazarkomarcic.org/_/index.php?title=????????_????&variant=sr-el