Umetnost

Уредник: dahlia

Корисников грб
Pandora
~ pocasni gradjanin ~
~ pocasni gradjanin ~
Поруке: 4071
Придружен: 28 Мај 2006, 20:08

Umetnost

Порукаод Pandora » 15 Феб 2007, 17:52

Super site gde se može naći sve o umetnosti :wink: ili ništa :roll: .. Prosudite sami

http://witcombe.sbc.edu/ARTHLinks.html
Видим.

Корисников грб
Daca
~ moderator ~
~ moderator ~
Поруке: 6453
Придружен: 28 Апр 2007, 14:45
Место: Srbija

Umetnost

Порукаод Daca » 07 Мај 2007, 17:28

* Umetnost današnjeg života spada u nadrealizam

* Ko se krije iza kopije pokazuje sebe u originalu.

Корисников грб
ShugarBaby
~ clan ~
~ clan ~
Поруке: 49
Придружен: 29 Апр 2007, 23:55
Место: Beograd

Порукаод ShugarBaby » 08 Мај 2007, 00:15

Umetnost današnjeg života spada u nadrealizam--- danas je tesko sta nadrealno vrlo je prizemno :duga

Корисников грб
Mustra
~ administrator ~
~ administrator ~
Поруке: 29565
Придружен: 26 Сеп 2005, 14:52
Контакт:

Re: Umetnost

Порукаод Mustra » 29 Мар 2017, 11:53

Istorija slikarstva

Istorija slikarstva od prvih manifestacija u paleolitu do savremenog doba. Slikarstvo je umjetnost predstavljanja slika bilo realističnih, fiktivnih ili, jednostavno apstraktnih na površinama različite prirode, putem pigmenata mješanim sa drugim supstancama koje mogu biti organskog ili sintetičkog porijekla.

Tokom istorije slikarstvo je adoptiralo različite forme u zavisnosti od upotrebe različitih materijala i tehnika. Do 20. vijeka bilo je bazirano na umjetnosti crteža. Na zapadu, fresko slikarstvo koje je dostiglo svoj vrhunac krajem srednjeg vijeka i početkom renesanse, bazirano je na nanošenju boje na svježi ili suvi gipsani malter. Drugi varijatitet drevnog porijekla je slikarstvo tempere, koje se sastojalo od nanošenja boje tempere na pripremljenu podlogu, obično platna ili drvene ploče, nastale mješanjem pigmenta sa žumancetom jajeta. U vrijeme renesanse uljane boje zamjenjuju fresko i slikarstvo tempere. Tradicionalno se smatralo da je uljana tehnika razvijena krajem srednjeg vijeka i da su njeni tvorci flamanska braća Jan van Ajk i Hubert van Ajk, međutim, danas se vjeruje da je razvijena mnogo ranije. Druge slikarske tehnike su enkaustika, gvaš i akvarel. U drugoj polovini 20. vijeka raširila se upotreba akrilnih boja na vodenoj bazi, koje se suše veoma brzo i ne tamne prolazom vremena.

Tokom vijekova, smjenjivale su se različite metode i umjetnički stilovi, kao i teorije u vezi svrhe umjetnosti a koje su se, u nekim slučajevima, ponovo javljale u kasnijim epohama u nešto modifikovanom obliku. U vrijeme renesanse fresko slikarstvo na zidovima, zamjenilo je štafelajsko slikarstvo u ulju, ali je slikanje na zidu postalo aktuelno u 20. vijeku među meksičkim muralistima, od kojih se ističe Dijego Rivera. Potreba za izrazom snažnih emocija ujedinjuje vrlo različite slikare, kako po epohi tako i po stilu, kao što je slučaj sa El Grekom iz 16. vijeka i njemačkim ekspresionistima u 20. vijeku. Suprotno pokušajima ekspresionista da razotkriju unutrašnju stvarnost ličnosti, uvijek je bilo slikara koji su težili da što vjernije predstave spoljašnju stvarnost koja nas sve okružuje. Realizam, simbolizam, akademizam i romantizam, su se smjenjivali tokom istorije, otkrivajući značajne uticaje i afinitete među umjetnicima.

Praistorijsko i antičko slikarstvo

Najstarije poznate slike su naslikane na zidovima pećina koje su služile kao sklonište ljudima prije nekih 30.000 godina u vrijeme paleolitskog doba, a srećemo ih u zapadnoj Evropi, subsahraskoj Africi i na jugu kontinenta, kao i u Australiji i Rusiji na području Urala. U nekim zonama kao što je slučaj sa Sredozemljem, razvoj slikarstva se nastavio i u neolitu.

Pećinsko slikarstvo

Slike koje su sačuvane u pećinama Altamire u Španiji i Lasko na jugu Francuske, predstavljaju, sa nevjerovatnom preciznošću, bizone, konje i srndaće. Realizovane su pigmentima koji su dobijani iz prašine različitih zemljanih minerala i mješani sa životinjskom mašću, bjelancetom jajeta, ekstraktima iz biljki i čak sa krvlju. Te mješavine su onda nanošene drvenim štapićima ili direktnim duvanjem na zid pećine. Ove slike su zasigurno imale svoju funkciju u magičnim ritualima pećinskog čovjeka, međutim, nije nam poznata njihova stvarna priroda. Na primjer, u jednoj pećinskoj slici u Laskou, predstavljen je jedan čovjek među životinjama pored više tamnih tačkica, što je u neku ruku dokaz postojanja duhovne svijesti i sposobnosti da se ona izrazi putem slika, znakova i simbola.

Egipatsko slikarstvo

Prije više od 5000 godina, egipatski umjetnici su slikali zidove grobnica faraona predstavljajući mitološke i scene svakodnevnih životnih aktivnosti među kojima su lov, ribolov, poljoprivreda ili svetkovine. Kao što je slučaj sa egipatskim vajarstvom i u slikarstvu se javljaju dvije stilističke konstante. Na prvom mjestu, slike, više konceptualne nego realistične prirode, predstavljaju najkarakteristične crte anatomije čovjeka, putem kombinacije anfasa i profila iste figure. Na drugom, skala predstavljenih figura ukazuje na njihovu važnost u društvu, te je tako faraon uvijek viši od ostalih figura.

Minojsko slikarstvo

U vrijeme minojskog perioda, živim koloritom, dekorisani su zidovi palata na Kritu i takođe keramika. Na primjer, poznata freska „Skok preko bika“ (oko 1500. godine p. n. e., Arehološki muzej Irakliona), rekreira jednu ritualnu igru između ljudi i bikova. Morski život je takođe česta tema slikarstva ovog perioda što je vidljivo u slučaju freske na zidu palate legendarnog kralja Minosa u Knososu, koja predstavlja jednog delfina ili, na jednom ćupu oktopoda na čijoj površini talasaju njegovi pipci i koji definišu i ističu njegovu formu (takođe oko 1500. godine p. n. e., Arheološki muzej Irakliona).

Starogrčko slikarstvo

Sa izuzetkom nekih manjih fragmenata, do našeg vremena nisu sačuvani murali Starih Grka. Ipak, naturalistične predstave mitoloških scena koje srećemo u grčkoj keramici, mogu nam dati neku ideju o tome kako je izgledalo zidno slikarstvo. U helenističko doba, scene i motivi predstavljeni u mozaicima takođe mogu poslužiti kao eho monumentalnih slika koje su zasigurno rađene u drugim tehnikama i koje nisu stigle da našeg vremena.

Rimsko slikarstvo

Rimljani su dekorisali svoje vile podovima ukrašenim mozaicima i freskama na kojima su predstavljeni rituali, mitovi, pejzaži, mrtve prirode i scene svakodnevnih aktivnosti. Rimski umjetnici su postizali iluziju stvarnosti upotrebljavajući tehniku poznatu pod imenom vazdušna perspektiva, putem koje se udaljeni objekti predstavljaju zagasitim bojama i zamagljenim konturama kako bi se postigao efekat dubine prostora. U arheološkim iskopavanjima koja su realizovana u Pompeji i Herkulaneumu, mjesta koja su bila zatrpana nakon erupcije Vezuva 79. godine, otkrivena je jedna čitava kolekcija rimskog slikarstva, sekularne i religiozne prirode.

Paleohrišćansko i vizantijsko slikarstvo

Primjeri paleohrišćanskog slikarstva koji su sačuvani do danas potječu iz 3. i 4. vijeka i riječ je o freskama iz katakombi na kojima su prikazane scene iz Novog zavjeta, koje imaju za karakteristike stilizaciju i određene tragove uticaja iz antičke umjetnosti. Na primjer, Isus je predstavljan kao figura Dobrog pastira, što je svojevrsna adaptacija predstava grčkog boga Hermesa u antičkoj umjetnosti. Za predstavljanje vaskrsenja upotrebljavana je priča o jevrejskom proroku Joni koji se oslobađa od kita, prema Starom zavjetu. Među najneobičnija djela ovog ranohrišćanskog perioda spadaju mozaici u crkvama u Raveni u Italiji iz 6. vijeka, među kojima se ističu oni iz crkve San Vitale, gdje su predstavljene kako duhovne tako i svjetovne teme. Stilizovane i izdužene figure koje dekorišu zidove crkve, gledaju u posmatrača raširenih očiju i izgledaju kao da lebde u prostoru i vremenu.

Ovaj način predstavljanja hrišćanske ikonografije je postao karakterističan za vizantijsku umjetnost i stil se otada veže za Istočno rimsko carstvo sa sjedištem u Konstantinopolju koje je trajalo od 330 do 1453. godine. Vizantijski stil se takođe javlja u ikonama, tradicionalnim pravoslavnim slikama na ploči od drveta, koje su namjenjene obožavanju Hristosa, Djevice i svetitelja. U rukopisima kako religiozne tako i sekularne prirode, kao što je slučaj sa tekstovima Vergilija (iz IV ili s početka V vijeka, Vatikanska biblioteka, Rim), ili hrišćanskim tekstovima, vidljivi su uticaji grčko-rimskog stila.

Srednjovjekovno slikarstvo

Umjetnost srednjeg vijeka koja se razvila izvan Vizantijskog carstva i u okviru sjevernih granica rimskog svijeta, može se klasifikovati po svojim izrazitim stilističkim karakteristikama. Keltska umjetnost, koja se razvijala između V i IX vijeka, u manastirima raličitih zona Britanskih ostrva, povrh svega se bazirala na složenim kaligrafskim crtežima. Rađeni su oslikani rukopisi sa bogatom dekoracijom, kao što je slučaj sa Jevanđeljem iz Lindisfarna (oko 698-721. godine, Britanski muzej, London), sa vrlo detaljnim linearnim motivima i planovima, u kojima se kombinuju keltski i germanski elementi. U periodu romanike, za vrijeme XI i XII vijeka, u oslikanim rukopisima sa sjevera Evrope, nije vidljiv neki poseban stil; jedne je karakterisala inspiracija iz klasike, dok je na drugim vidljiv jedan novi stil energičnog crteža. U gotskom periodu koji slijedi, počev od kraja XII vijeka pa sve do početka renesanse u Italiji, uvodi se širok repertoar tehnika i slikarstvo prestaje da bude isključivo vezano za manastire.
Слика

Корисников грб
Mustra
~ administrator ~
~ administrator ~
Поруке: 29565
Придружен: 26 Сеп 2005, 14:52
Контакт:

Re: Umetnost

Порукаод Mustra » 29 Мар 2017, 11:54

Gotsko slikarstvo

Tokom ranog perioda gotike, strukture katedrala su stavile veći naglasak na prozore, tako da je, u gotskom periodu, umjetnost vitraža odigrala veću ulogu od oslikanih rukopisa. Sekularni umjetnici su otvorili svoje radionice u Parizu i drugim većim evropskim umjetničkim centrima, radeći oslikane rukopise za klijente iz kraljevskih porodica. Do našeg vremena su sačuvane slike sa sekuarnom tematikom, posebno rađene u Italiji. U gradskoj palati u Sijeni, Ambrođio Lorenceti je, između 1338. i 1339. godine, naslikao freske na kojima su predstavljeni motivi iz svakodnevnice sa građanima i seljacima kao protagonistima. U sali građanskog savjeta iste palate, čuva se jedan portret konjanika koji je naslikao Simone Martini, na kom je predstavljen jedan lokalni vojni heroj sa svojim vojnim logorom kao pozadinom.

Međunarodni gotski stil

Spoj umjetničkih tradicija sa sjevera Evrope i Italije, početkom XV vijeka, poznaje se pod imenom međunarodni gotski stil, ili internacionalna gotika. Među obiljem karakteristika koje definišu slikarstvo ovog perioda nalazi se posebna pažnja posvećena detaljima koja pokazuje slikarevo oštroumno posmatranje ljudi i prirode. U prvoj deceniji 1400-ih, Braća Limburg su se preselila iz Flandrije u Francusku. Tu su, za Žana od Francuske, vojvode od Berija, izradili jednu izuzetnu knjigu (oslikani, odnosno ilustrovani rukopis), kalendar: Molitvenik Vojvode od Berija, (1413—1416, Vojvodski muzej, Šantili, Francuska). Smatra ga se jednim od najznačajnijih djela međunarodnog gotskog stila i u njemu su ilustrovane scene iz svakodnevnice i posebnih aktivnosti kako plemstva tako i seljaka. Takođe je riječ o jednom svojevrsnom dokumentu o načinu oblačenja, aktivnostima i arhitekturi epohe.



Đoto

S druge strane, nekih 100 godina prije Braće Limburg, italijanski slikar Đoto di Bondone, već je dao ljudskoj figuri monumentalnu veličinu i ponos, čineći je protagonistom istorije. Đoto je svojim djelom napravio revoluciju u italijanskom slikarstvu, a njegova otkrića, zajedno sa otkrićima drugih italijanskih umjetnika, bila su od velikog uticaja na slikarstvo sa sjevera Evrope. U kapeli Arena u Padovi, čuvaju se izuzetne freske koje je naslikao Đoto, u periodu između 1305. i 1306. godine, čija je tematika koncentrisana na život Isusa i Bogorodice. Takođe je slikao oltarne slike na drvetu velikog formata, kao i mnogi drugi slikari s kraja epohe srednjeg vijeka.

Renesansa

Pod pojmom renesansa se podrazumjeva kulturna revolucija iz 15. i 16. vijeka koja ima svoje korjene u Italiji a karakteriše je buđenje ponovnog interesovanja za kulturu Stare Grčke i Rima i snažna vjera u pojedinca i njegove vrijednosti. S jedne strane se iskazuje poštovanje dostignućima antike, ali se u isto vrijeme javlja jedan kulturni i intelektualni preporod.

U vrijeme renesanse, umjetnici su smatrani zanatlijama, isto kao i u srednjem vijeku, ali ih se sada po prvi put vidi kao nezavisne ličnosti, u istom rangu sa pjesnicima i piscima. U tom momentu umjetnici traže viši društveni status i zauzimaju jedan drugačiji intelektualni stav, umjetnika kao teoretičara, osim izvršioca umjetničkih djela, koji će progresivno jačati tokom perioda. U potrazi za novim rješenjima za vizuelne i formalne probleme, mnogi od njih će realizovati i naučne eksperimente. U tom kontekstu će se razviti linearna perspektiva, gdje se paralalne linije predstavljaju tako de se spajaju u jednoj tački nedogleda. Kao rezultat ovog otkrića, umjetnici će postati zahtijevniji u tretmanu pejzaža, pridajući veći značaj načinu na koji se predstavlja drveće, cvijeće, biljke, udaljenost među planinama i nebo sa svojim oblacima. Umjetnici sada studiraju efekte prirodne svjetlosti, kao i načine na koje oko opaža različite prirodne elemente. Takođe će razviti vazdušnu perspektivu, po kojoj objekti gube svoje obrise i boju, što se više udaljavaju od ljudskog oka. Slikari sa sjevera Evrope, naročito Flandrijci, bili su napredniji od svojih italijanskih kolega u predstavljanju pejzaža, a doprinijeli su razvoju umjetnosti u cijeloj Evropi uvodeći ulje kao jednu novu slikarsku tehniku.

Iako se portret uspostavio kao poseban žanr polovinom 15. vijeka, slikari renesanse su dosegli vrhunac u drugoj vrsti slikarstva, istorijskog i narativnog karaktera, gdje se figure nalaze kontekstualizovane u jedan pejzaž ili pozadinu, a tema su odlomci iz klasične mitologije ili hrišćanske tradicije. U jednom određenom kontekstu, slikar je predstavljao muške, ženske i figure djece u različitim pozama i sa različitim emocionalnim reakcijama i stanjima raspoloženja.

Oko 1427. godine, italijanski slikar Mazačo, jedan od najvećih inovatora ovog perioda, u kapeli Brankači koja se nalazi u crkvi Santa Marija del Karmine u Firenci, naslikao je niz fresaka koje otkrivaju njegovo poznavanje ljudskog ponašanja i u isto vrijeme, demonstriraju veliko poznavanje antičke umjetnosti. U fresci na kojoj je prikazano Protjerivanje iz Raja, Adam i Eva izgledaju istinski postiđeni; poza u kojoj je prikazana Eva, pokušavajući pokriti svoje tijelo rukama, bazirana je dijelom na karakterističnim pokretima iz klasičnog vajarstva, u kojima su prikazivane, kako grčka Afrodita, tako i rimska Venera.

Slikarstvo kvatročenta (rane renesanse)

Prvi veliki slikar italijanske renesanse je Mazačo, stvaralac jednog novog koncepta naturalizma i izraza figura, kao i upotrebe linearne i vazdušne perspektive. Njegovo slikarstvo je realistično, trezveno i jasno definisano, skoro sto godina ispred manira velikih slikara 16. vijeka. Uprkos kratkoj karijeri (umro je u 27. godini života), Mazačovo djelo je imalo veliki uticaj na tok umjetnosti koja slijedi. Freske (oko 1427. godine), slikane za kapelu Brankači u Crkvi Santa Marija de Karmine u Firenci na kojima su predstavljene epizode iz života Svetog Petra, pokazuju revolucionaran karakter njegovog djela, naročito vidljiv u načinu upotrebe svjetla. U jednoj od najpoznatijih scena iz ovog ciklusa freski, Plaćanje poreza, Mazačo predstavlja figure Hristosa i apostola sa jednim novim osjećajem za dostojanstvo, monumentalnost i prefinjenost. Freske iz Kapele Brankači, biće inspiracija slikarima narednih generacija, uključujući i samog Mikelanđela. U freski Svete Trojice (oko 1420 — 1425. godine, Santa Marija Novela u Firenci), primjenom Bruneleskijevih otkrića u vezi linearne perspektive, Mazačo po prvi put stvara iluziju prostora u slici.

Pravac koji je zacrtao Mazačo, slijediće njegovi savremenici kao što je Paolo Učelo, koji će dati veću snagu linearnoj perspektivi. Među njegovim najboljim djelima nalaze se tri verzije „Bitke kod San Romana“, gdje figure pokazuju oštra skraćenja. Ta djela se danas nalaze u tri muzeja, Galeriji Ufiči u Firenci; Nacionalnoj galeriji u Londonu; i Luvru u Parizu. Takođe je naslikao jednu veliku fresku za katedralu u Firenci, 1436. godine, koja simulira jedan spomenik u bronzi. Ovaj način predstavljanja ima svoj presedan u starorimskoj umjetnosti a ponovo se javlja u skulpturi Donatela. Drugi majstor iz istog perioda je Fra Anđeliko, dominikanski fratar, u čijem prefinjenom stilu nalazimo srednjovjekovne forme koje se smjenjuju sa početnim formama novog stila renesanse, sve rješeno delikatnom upotrebom boje. Djelo Fra Anđelika odlikuje elegancija vjerske duhovnosti koje, iako još uvijek srednjovjekovnog duha, čine i nove forme renesanse kao što je slučaj sa Blagovjestima (1430—1432. godine, Muzej Prado, Madrid). Bio je posebno inventivan u predstavljanju pejzaža. Njegovo djelo su takođe serija freski koje je naslikao uz pomoć svojih kolega, dominikanskih fratara, za manastir San Marka u Firenci.

Firenca je bila epicentar umjetničke renesanse u Italiji, mada su i drugi regioni bili scenariji iz kojih su proizašli važni majstori tokom cijelog perioda. Pisanelo, rodom iz Verone, radio je za nekoliko malih grofovina kao što je grofovina Gonzaga u Mantovi ili grofovina Istok u Ferari. Pisanelov stil je vrlo prefinjen, liričkog karaktera i tečniji u odnosu na Mazačov. Među njegovim djelima se nalazi serija portreta na bronzanim medaljonima koji su bili vrlo traženi među njegovim aristokratskim mecenama. Jakopo Belini se smatra umjetnikom koji je uveo renesansu u Veneciju koja će kasnije postati rival Firenci. Iako je sačuvano vrlo malo njegovih djela, sačuvani su crteži koji se smatraju jedinstvenim po broju i složenosti izrade. Jakopo je bio otac dvojice majstora renesanse naredne generacije, Đentila i Đovanija Belinija, i svekar drugog umjetnika, Andrea Mantenje.

Drugi veliki slikar kvatročenta, dugo vremena zaboravljen a u naše vrijeme smatran jednim od najvažnijih slikara epohe, jeste Pjero dela Frančeska koji je takođe napisao više traktata iz perspektive i matematike. Pretpostavlja se da je mladost proveo u Firenci, međutim, karijeru je razvio u drugim italijanskim gradovima. Pjerov stil se može vidjeti u ciklusu freski Legenda krsta, nastalih oko 1453. godine, rađenih za hor San Frančesko u Arecu. Njegov odmjereni geometrijski stil podsjeća na monumentalnost umjetnosti Mazača, ali za razliku od Mazačovog, više je apstraktan i distantan. Pjerove kompozicije su konstruisane sa geometrijskom preciznošću koja njegovim slikama daje osjećaj čvrstoće i mirnoće. Na kraju svoje karijere upotrebljavao je podjednako tehnike tempere i ulja. Utjecaj Pjera dela Frančeske na slikare narednih generacija je veliki, a u 20 vijeku, neki savremeni slikari kao što je Baltus, smatrali su ga referentnim modelom za svoju umjetnost.

Druga generacija slikara renesanse

U posljednjim decenijama 15. vijeka, glavne inovacije umjetnosti renesanse —kao što je ovladavanje linearnom i vazdušnom perspektivom, važnost pejzaža, predstavljanje individualnih figura i rigurozna razrada kompozicije— bile su konsolidovane i unaprijeđene. U Firenci, umjetnici kao što su Antonio Polajuolo i Andrea del Verokio, primjećuju složenost ljudske anatomije i rade direktne studije ljudskog tijela. Kako vajari tako i slikari, stavljaju poseban naglasak na mišiće, kao što je slučaj sa Polajuolovim djelom „Mučenje sv. Sebastijana“ (1475, Nacionalna galerija u Londonu). Polajuolo je takođe izradio dvije važne grobnice u bronzi za dvojicu papa: Siksta V (1484-1493) i Inočentija VIII (1493-1497), obe u Bazilici Svetog Petra u Rimu. Preokupacije Polajuola i Andrea del Verokia, kasnije će preuzeti veliki učenik posljednjeg, Leonardo da Vinči, čija se naučna i umjetnička istraživanja nalaze među najvažnijim u cijeloj renesansi. Polifacetični Leonardo je kultivisao sve umjetnosti kao i druge discpline.

Među najreprezentativnijim slikarima druge generacije na sjeveru Italije, ističu se Andrea Mantenja u Padovi i Đovani Belini u Veneciji. Mantenja, koji je neko vrijeme radio kako u Veroni tako i u Rimu, proveo je najveći dio svoje karijere radeći zahvaljujući pokroviteljstvu vojvodske porodice Gonzaga u Mantovi. Fresko dekoracija Doma muževa (1464-1474) u vojvodskoj palati, smatra se jednim od majstorskih djela. Mantenja je ovdje proširio granice slike tako što je prekrio zidove i plafon jednom unifikovanom šemom kompozicije, zbog čega se stiče utisak da je riječ o mnogo većem prostoru nego što u stvarnosti jeste. Razlika između stvarnog i iluzornog je zamagljena i konfuzna. Njegove optičke iluzije su uveliko imitirali slikari u dva naredna vijeka, naročito kada se radilo o velikim baroknim plafonima crkava i palata.

Ozbiljni stil Mantenje, nervoznog poteza, bogate modulacije i smjele upotrebe perspektive, utjecao je na umjetnost njegovog brata Đovanija Belinija, koji je radio isključivo u Veneciji. Belini će takođe imati veliki uticaj ne samo preko svojih izuzetnih slika, nego takođe kao učitelj nekih od slikara narednih generacija, među kojima su Sebastijano del Pjombo, Đorđone i Ticijan. Svijetle, bogate i jake boje koje je Belini uvrstio u svoju paletu, postale su suštinska karakteristika po kojoj se identifikuje naredna generacija venecijanskih slikara. Svijetli venecijanski kolorit je kontrapunkt linearnom firentinskom stilu. Oltar sv. Giobe (1488. Akademija u Veneciji), je jedno od najboljih Belinijevih djela. Živahan kolorit, zamagljeni obrisi i figure predstavljene u jednoj atmosferi skoro pozlaćene svjetlosti, su karakteristika ovog posljednjeg stila. Takođe je bio vrstan slikar pejzaža, žanra koji se ubrzo pretvorio u specijalitet venecijanskih slikara. Imenovan je za zvaničnog slikara palate dužda u Veneciji, i ubrzo je postao glavni portretista tih sudija. Jedan izvanredan primjer je portret dužda Leonarda Loredanuma (1501, Nacionalna galerija u Londonu). Njegov prestiž se širio izvan granica Italije, tako da je u Veneciju privukao Albrehta Direra, s kojim je razmijenio ideje i djela. Belini je promovisao slikarstvo u ulju, umjesto tempere na zidu; u 16. vijeku slikarstvo u ulju će postati najčešće upotrebljavana tehnika.

Drugu generaciju slikara predstavlja Sandro Botičeli, umjetnik koji je uživao pokroviteljstvo Medičija u Firenci. Njegov, lirski, tečni i često dekorativni stil obuhvata religiozne i paganske teme. Njegove slike su pod velikim uticajem neoplatonske misli, po kojoj se hrišćanske ideje mogu pomiriti sa idejama antičke klasike. Botičelijeva dva najpoznatija djela, oba u galeriji Ufiči su „Rođenje Venere“ (nakon 1482.) i „Proljeće“ (oko 1478.). Model za figuru u Rođenju Venere potječe iz antičkog vajarstva, ali je boginja ovdje prikazana kako u stojećem stavu izvire iz blijedoplavog mora. Botičeli ističe obrise figure jednom linijom koja im obezbjeđuje posebnu elegantnost, međutim tek u određenim i malobrojnim situacijama koristi svjetlo-sjenu (kjaroskuro).
Слика

Корисников грб
Mustra
~ administrator ~
~ administrator ~
Поруке: 29565
Придружен: 26 Сеп 2005, 14:52
Контакт:

Re: Umetnost

Порукаод Mustra » 29 Мар 2017, 11:55

Umjetnici činkvečenta (cinquecento)

Umjetnici naredne generacije su bili odgovorni za uzdizanje umjetnosti u njen najplemenitiji izraz. Ovaj period, koji obuhvata 16. vijek, počinje sa Leonardom da Vinčijem, u momentu kada se ovaj vraća iz Milana u Firencu, 1500. godine. Tu je sreo mladog Mikelanđela koji će isklesati poznatu statuu Davida (1501-1504, Akademija u Firenci). Ovo emblematično djelo će ubrzo postati ne samo simbol grada Firence, već takođe simbol činkvečenta. David kao predstava moći i snage ima sve neophodne sastojke, ali ga je Mikelanđelo odobrao da pokaže njegovu samokontrolu u momentu prije susreta sa Golijatom, kao što je Leonardo učinio sa figurama apostola u Posljednjoj večeri (1495-1497, Santa Marija u Milanu), kada je odabrao momenat tačno tek što je Hristos rekao prisutnima da će ga jedan od njih izdati. Za vrijeme činkvečenta, umjetnici su pokušali svesti svoje teme na čistu suštinu; sekundarne karakteristike, detalji i anegdote su služile da privuku pažnju posmatrača kako bi ga usmjerili na samu suštinu teme.

Umjetnički epicentar ovog perioda je bio Rim i dvor Julija II, koji je zaposlio najbolje arhitekte i umjetnike za svoje ambiciozne projekte.

Rafael, rođen u italijanskoj regiji Umbrija, je među slikarima koji su radili u Rimu. Peruđinov učenik, učio je slikarstvo u Firenci u isto vrijeme kada su u njoj radili Leonardo i Mikelanđelo, dajući formu umjetničkom jeziku činkvečenta. Rafael se preselio u Rim 1508. godine i ostao u njemu sve do svoje smrti, 1520. godine. U Rimu je postao najpoznatiji slikar i otvorio radionicu u kojoj je imao mnoštvo pomoćnika. Kao dodatak seriji portreta koje je uradio, među kojima je portret pape Julija II i drugih istaknutih ličnosti, Rafael je takođe radio na fresko dekoraciji vatikanskih odaja u seriji koja dekoriše četiri glavne prostorije Vatikana. Najvažnija među njima je prostorija Signatura, koja sadrži fresku pod imenom Spor, gdje je predstavljeno jedno složeno objašnjenje doktrine Tajne evharistije. Sveštenici diskutuju o doktrini u donjem dijelu freske; nad njima Hristos u pratnji grupe anđela raspoređenih u polukrugu. Na surotnoj strani se nalazi freska pod imenom Atinska škola, gdje je predstavljena klasična filozofija, čineći par sa Sporom, koji stoji uspravno pored hrišćanske teologije. Ovdje je kompozicija horizontalna, koncentrisana na zemlji umjesto na nebu. Tačka nedogleda kompozicije je iza centralnih figura Platona i Aristotela, koji su okruženi slavnim misliocima iz prošlosti. Većina tih figura su u stvari portreti umjetnika, savremenika Rafealovih. Rijedak je slučaj u slikarstvu gdje je slika urađena sa tolikom jasnoćom i preciznošću kao što je slučaj sa Atinskom školom. Za inspiraciju, Rafaelu su najvjerovatnije poslužile freske u Sikstinkoj kapeli koje je naslikao Mikelanđelo.

Nakon što se u Veneciji nastanio Đovani Belini, Đorđone je otvorio svoju školu slikarstva. Njegov stil karakterišu blagi obrisi, jake boje i takođe personalizovane teme. Njegovo najpoznatije djelo, Oluja (oko 1505, Akademija u Firenci), predstavlja jedan idilični pejzaž sa grmljavinom u pozadini gdje se može vidjeti jednog mladića kako čuva jednu ženu sa malim djetetom.

Ticijan, Belinijev učenik i sljedbenik Đorđona, bio je najtelantovaniji slikar činkvečenta u Veneciji i takođe suparnik Rafaela i Mikelanđela. Među njegovim najistaknutijim djelima nalazi se Božanska ljubav i profana ljubav (oko 1515 Galerija Borgeze, Rim), alegorijska slika gdje dvije žene, jedna naga (sveta ljubav) i druga potpuno odjevena (profana ljubav), sjede jedna nasuprot druge u jednom misterioznom ambijentu koji evocira stil Đorđona.

Barok

Barokna umjetnost ili umjetnost baroka, stil koji je dominirao zapadnu umjetnost i arhitekturu otprilike od 1600. do 1750. godine. Njegove karakteristike su nastavile da traju tokom prve polovine XVIII vijeka, ipak taj period je poznat pod imenom rokoko. Manifestacije baroka, javljaju se praktično u svim evropskim zemljama, ali i u španskim i portugalskim kolonijama u Americi. Pojam barok se takođe primjenjuje na književnost i muziku tog perioda.

Porijeklo riječi

Porijeklo riječi barok nije sasvim jasno. Moguće je da potječe od portugalske riječi port. barocco ili španske šp. barrueco odnoseći se na jednu vrstu morskih bisera nepravilnog oblika. Riječ barok je jedan epitet sa negativnim konotacijama, nastao kasnije, a u početku ne definiše stil na koji se odnosi. U svakom slučaju, krajem XVIII vijeka, postao je sastavni dio vokabulara umjetničke kritike kao jedna etiketa kojom se definiše umjetnički stil XVII vijeka, a kog su mnogi kasniji kritičari odbacili nalazeći ga suviše bizarnim i egzotičnim da bi zaslužio ozbiljnu studiju. Pisci kao što je švajcarski istoričar Jakob Burkhard iz XIX vijeka, smatrali su ga periodom dekadencije renesanse; njegov učenik Hejnrih Volflin, u djelu Fundamentalni koncepti za istoriju umjetnosti (1915), bio je prvi koji je ukazao na suštinske razlike između umjetnosti XVI i XVII vijeka, tvrdeći da „barok nije ni sjaj ni dekadencija klasicizma, već jedna sasvim drugačija umjetnost“.

Umjetnost baroka obuhvata mnoge regionalne osobenosti. Na primjer, može izgledati zbunjujuće klasifikovati kao umjetnike baroka dvojicu toliko različitih umjetnika kao što su Rembrant van Rijn i Đovani Lorenco Bernini; međutim, i uprkos razlikama među njima, njihovo djelo nesporno čine zajednički elementi svojstveni baroku, kao što je preokupacija za dramatični potencijal svjetlosti.

Istorijska pozadina

Razvoj umjetnosti baroka, u svim njenim oblicima, treba studirati u njenom istorijskom kontekstu. Od XVI vijeka ljudsko znanje o svijetu se konstantno unaprijeđuje i mnoga naučna otkrića su utjecala na umjetnost; istraživanja koja je u vezi planeta sproveo Galileo Galilej, opravdavaju astronomsku preciznost koja je predstavljena u mnogim slikama epohe. Oko 1530. godine, poljski astronom Kopernik je razradio svoju teoriju kretanja planeta oko Sunca, umjesto oko Zemlje kako se dotada vjerovalo; ipak, njegovo djelo, objavljeno 1543., nije bilo prihvaćeno sve do poslije 1600. godine. Dokaz da Zemlja nije centar svemira, utjecao je na trijumf slikarstva pejzaža, u kom se više ne javljaju ljudske figure. Aktivna trgovina, kolonizacija Amerike i drugih geografskih područja koju su sprovele mnoge evropske zemlje, dala je podsticaj opisu brojnih dotada nepoznatih mjesta i egzotičnih kultura.

Religija je imala presudan uticaj na mnoge karakteristike umjetnosti baroka. Rimokatolička crkva je postala jedan od njegovih najuticajnijih mecena, a Kontrareformacija koja je pokrenuta kao borba protiv protestantizma, doprinijela je stvaranju jedne emocionalne, uzvišene, dramatične i naturalistične umjetnosti sa jasnom namjerom širenja vjere. Oskudnost u izrazu koji je promovisao protestantizam u regionima kao što su Holandija i Njemačka, objašnjava arhitektonsku uprošćenost karakterističnu za te regione.

Politička dešavanja takođe su utjecala na svijet umjetnosti. Apsolutističke monarhije Francuske i Španije promovisale su stvaranje djela koja svojim raskošem i sjajem odražavaju veličanstvenost Luja XIV u Francuskoj i Filipa III i IV u Španiji.

Karakteristike baroka

Među opštim karakteristikama umjetnosti baroka nalaze se osjećaj za pokret, energiju i napetost. Jaki kontrasti svjetla i sjene ističu scenografske efekte mnogih slika, vajarskih i arhitektosnkih djela. Jedna snažna vjerska duhovnost, često se javlja u scenama ekstaze, patnje i čudotvornih pojava. Dočaravanje ogromnih prostranstava je često u slikarstvu i vajarstvu baroka; kako u renesansi tako i u baroku, slikari su uvijek težili korektnom predstavljanju prostora i perspektive. Naturalizam je još jedna suštinska karakteristika umjetnosti baroka; figure u slikama se ne predstavljaju kao puki stereotipi već kao individue sa vlastitim karakterom. Umjetnici su težili da predstave unutrašnja osjećanja ličnosti, strasti i temperament na licima predstavljenih figura. Intenzitet i neposrednost, individualizam i detalj umjetnosti baroka —posebno prisutan u realističnom prikazu kože i odjeće— učinili su da barok postane jedan od najukorjenjenijih stilova u zapadnoj umjetnosti.

Rani barok

Korjeni baroka se nalaze u italijanskoj umjetnosti, posebno nastaloj u Rimu s kraja XVI vijeka. Ovdje je univerzalizam bio inspiracija za više umjetnika u njihovoj reakciji protiv manirističkog antiklasicizma i njegovog subjektivnog interesovanja za distorciju, asimetriju, čudne jukstapozicije i intenzivan kolorit. Najistaknutiji umjetnici koji su bili na čelu ovog ranog baroka, bili su Anibale Karači i Karavađo. Umjetnost Karavađa je primila uticaje od naturalističkog humanizma Mikelanđela i visoke renesanse. U njegovim slikama često se javljaju stvarni pejzaži iz svakodnevnice, koncentrisani na svakodnevne aktivnosti, ali i strastvene mitološke i religiozne scene. Nasuprot tome, Karačijeva škola je pokušala osloboditi umjetnost od manirizma povratkom na jasnoću, monumentalnost i ravnotežu svojstvenu visokoj renesansi. Ovaj barok klasicista bio je prisutan tokom čitavog XVII vijeka. Treći, takozvani visoki barok, javio se u Rimu oko 1630. godine i smatra se najkarakterističnijim stilom XVII vijeka zbog svog energičnog i bujnog dramatizma.

Slikarstvo baroka u Italiji

U Italiji, slikarstvo, vajarstvo i arhitektura baroka evoluirali su polazeći od manirizma. Ova promjena u umjetnosti je posljedica Koncila Trenta iz 1563. godine, koji je tražio jednu umjetnost sposobnu da instruiše u vjeri i proizvede pijetet preko oskudnosti u umjetničkom izrazu.

Među prvim i najuticajnijim umjetnicima koji su počeli sa sistematskom reformom manirizma nalaze se Karači. Anibale Karači, njegov brat Agostino i rođak Ludoviko bili su trojica bolonjskih umjetnika koji su imali najveći uticaj u Rimu, najvažnijem umjetničkom centru epohe. Anibale, poznat već u Bolonji zbog svog fresko slikarstva, stiže u Rim 1595. godine, kako bi oslikao svod salona palate Farnesio (1597—1600). To je bilo njegovo najznačajnije djelo ali i početna tačka za dalju evoluciju klasicizma baroka čiji je Anibale bio glavni prethodnik. Uspjeh ovog stila je privukao umjetnike kao što su Gvido Reni, Domeničino i Frančesko Albani, učenike škole Karačija u Bolonji. Drugi klasicisti, kao što su francuski slikari Nikola Pusen i Klaudio de Lorena, takođe su došli da rade u Rimu. U Rim se preselio i Karavađo, koji je našao svog glavnog suparnika u Anibaleu Karačiju. Karavađova djela kao što su Zov sv. Mateja i Mučeništvo sv. Mateja (oko 1599—1600, Francuska crkva San Luis u Rimu), bila su veoma dobro primljena, omogućivši mu da postane smatran majstorem čitave jedne škole naturalista baroka. Naturalizam se širio za vrijeme prve dvije decenije XVII vijeka, zahvaljujući drugim italijanskim slikarima među kojima su Oracio Đentileski, njegova ćerka Artemisia, Bartolomeo Manfredi i Batistelo, a nešto kasnije zahvaljujući umjetnicima strancima koji su došli da rade u Italiji, kao što su Francuz Valentin de Bolonj, Holanđanin Gerit van Honthost i Španac Hose de Ribera, zvani Spanjoleto. Iako od manje važnosti za umjetnost u Italiji nakon 1630. godine, naturalizam je održao svoj veliki uticaj u nekim zonama Evrope tokom čitavog XVII vijeka.

Drugi ključni momenat u istoriji slikarstva baroka desio se krajem 1620ih. Neki umjetnici su pokušali da uvedu jedan monumentalni efekat u svoja djela koristeći se predstavljanjem neograničenog prostora u slici (iluzionizam). Jedno od prvih majstorskih djela ovog stila baroka bilo je Uspeće Bogorodice (1625—1627), koje je Đovani Lanfranko naslikao u ogromnoj kupoli crkve Sant Andrea de la Vale u Rimu. Iako je ova freska imala svog prethodnika u renesansnim plafonima koje je Koređo oslikao u Parmi, izazvala je divljenje posmatrača epohe zbog svojih trompi (optičkih iluzija). Lanfrankova djela u Rimu (1613—1630) i Napulju (1634—1646), bila su od suštinske važnosti za razvoj ove vrste slikarstva u Italiji.
Слика